وى از پادشاهان با فضل و كمال بود كه در كودكى تحت تعليم و تربيت قرار گرفت . « 1 » در جوانى خطوط نسخ ، ثلث و نستعليق را خوب مىنوشت و در نقاشى نيز مهارت داشته است و از طراحان ايران به شمار مىرود . « 2 » او به نوشتن و خواندن تاريخ علاقمند بود « 3 » و وقايع سى سال از زندگى خود را نوشته كه با عنوان تذكره شاه‌طهماسب چاپ شده است . او به جمع‌آورى كتاب‌هاى نفيس علاقه داشت و در تبريز كتابخانه مهمى تأسيس كرد . « 4 » شاگردپرور هم بود و استاد مظفر على نقاش ، نوه خواهر استاد بهزاد ، تا حد زيادى تربيت خود را به وى مديون بوده است . « 5 » او طبع شعر نيز داشته و « عادل » تخلص مىكرده است « 6 » اما به دلايل مذهبى از قصيده و غزل روىگردان بود و ديگران را نيز از گفتن غزل و قصيده مگر در فضيلت و منقبت اهل بيت عليه السّلام نهى كرده است . « 7 » ابيات زير را وى در مدح امير بيك مهردار سروده است : اى بلند اختر سپهر شرف * وى گرامى در خجسته صدف رانده در قلزم وزارت فلك * كارفرماى صد نظام الملك نيست در زير چرخ چون تو وزير * شرف روزگار بنده امير « 8 » شاه‌طهماسب 12 پسر و 6 دختر داشته است كه دو تن به پادشاهى رسيدند . 1 - سلطان محمد ميرزا ( حكومت

--> 581 ( 1 ) - ميرزا حبيب اصفهانى : تذكره خط و خطاطان / 185 ( 2 ) - قاضى احمد قمى : گلستان هنر / 137 - 138 ؛ محمد على تربيت : دانشمندان آذربايجان / 365 ؛ ميرزا حبيب اصفهانى : پيشين / 185 ( 3 ) - ولى قلى شاملو : قصص الخاقانى 1 / 94 ( 4 ) - عزيز دولت‌آبادى : سخنوران آذربايجان 1 / 54 - 55 ( 5 ) - صادقى كتابدار : تذكره مجمع الخواص / 9 ( 6 ) - محمد على تربيت : پيشين / 365 ( 7 ) - عبد الحسين نوايى : ايران و جهان 1 / 157 - 158 ( 8 ) - صادقى كتابدار : پيشين / 8